Woensdagavond werd in het Amsterdamse Bimhuis de belangrijkste Nederlandse jazzprijs uitgereikt aan Monica Akihary. Het was voor het eerst dat daarbij de keuze viel op een vrouw van kleur, die bovendien nooit een conservatoriumopleiding volgde. Samen met haar onafscheidelijke partner Niels Brouwer volgt Akihary sinds jaar en dag haar eigen weg door de wereld van de muziek en ontwikkelde haar uit duizenden herkenbare stijl door zich te verdiepen in de meest uiteenlopende genres en tradities.

door Ton Maas (tekst en foto's)

Voor de uitreiking van de Boy Edgar Prijs hadden Monica en Niels een spectaculair programma in elkaar gesleuteld en daarvoor bovendien een imposant gezelschap musici om zich heen verzameld - met daarin zowel oude bekenden als nieuwe gezichten. Voor de aftrap was gekozen voor het meest recente project van Boi Akih – From and To Eternity – ontstaan als collaboratie met een orkest van bamboefluiten uit een dorp op het eiland Ambon, en vervolgens door Brouwer omgewerkt voor de ongebruikelijke bezetting van pijporgel, blokfluit(en), kora, kalimba en gitaar, plus natuurlijk de zang van Akihary in het Harukunees, de taal van het eiland waar haar vader geboren werd.

Uitreiking met persoonlijke noot
De bezetting was zoals die al eerder in het Bimhuis te zien was geweest, aangevuld met percussioniste Bintou Kouyate (ooit als eerste vrouw met Mory Kante op tournee door Europa). Relatief nieuw in deze bezetting was de gendèr, onderdeel van de Javaanse en Balinese gamelan. Deze metallofoon werd voor de gelegenheid bespeeld door Sekou Dioubate, die tevens de kora bedient. Na deze inleiding volgde het officiële gedeelte van de avond, dat werd ingeleid door de directeur van het Fonds Podiumkunsten, de organisatie die inmiddels de hoeder is van de Boy Edgar Prijs. De uitreiking zelf werd op hoogst persoonlijke wijze verricht door Franky Douglas, muzikale kompaan en goede vriend van Boi Akih en bovendien voorganger van Monica als Boy Edgar-laureaat.

Exotisch instrumentarium
Daarna volgde de ene verrassing na de andere. De Argentijnse Ada Rave voerde met haar knorrende baritonsax een avontuurlijke dialoog met de tuimelende zanglijnen van Akihary. Even later betrad de kleurrijk uitgedoste Tsammy Tsara Tsara uit Madagaskar het podium met zijn exotische instrumentarium, waarvan de kabosy met zijn zes snaren en gitaarachtige vorm nog het meest vertrouwd oogde. Heel wat vreemder is de valiha, een buisvormige harp die traditioneel wordt bespannen met fietsremkabels. Maar de vreemdste eend in deze muzikale bijt was toch de jejy, een onooglijk snaarinstrument voorzien van een kalebas als klankkast, dat zowel percussief als melodisch kan worden ingezet.

Van traditie tot experiment
Met zwierig getokkel op zijn valiha begeleidde Tsammy daarna ook de bedwelmend mooie meestemmige samenzang van Monica met de zussen Regina en Maria Lekranty in het traditionele lied La Apa Apa. Met geluidstechnicus en elektronica-wizard Ruben Kieftenbelt achter de knoppen van zijn modulaire analoge synthesizer en Brouwer op elektrische gitaar werd vervolgens het meest experimentele deel van het programma ingeluid.

Boi Akih Big Band
Na een korte ombouw – de zoveelste alweer, die overigens behendig werd overbrugd door gastvrouw Manoushka Zeegelaar Breeveld, die de avond met flair aan elkaar praatte – was het tijd voor de overtreffende trap: Boi Akih in 'big band' formaat met een heuse blazers- en ritmesectie. Na een verrassend en avontuurlijk intro op tuba door Salvoandrea Lucifora gaf de blazerssectie als geheel vol gas met messcherpe riffs, waarna drummer Yoràn Vroom en basgitarist Nathaniel Klumperbeek zorgden voor een funky onderbouwing. De ruimte die Brouwer altijd inbouwt in zijn arrangementen, bood ruimschoot gelegenheid voor de afzonderlijke blazers om af en toe als solist vrij te improviseren. Na de finale door Boi Akih XXL, waarbij vrijwel alle deelnemende muzikanten opnieuw het podium betraden, volgde als spontane toegift een prachtig intiem duet van Monica en Niels.

Voor wie er niet bij kon zijn: het concert is integraal te bekijken op Bimhuis TV:

Meer info over Boi Akih vind je hier.