De kleine Griekse chanteuse met de bedwelmend fraaie stem moest in maart van dit jaar haar optredens afzeggen wegens een ontsteking aan de stembanden. Als 'goedmakertje' komt ze later deze maand terug met zelfs nog meer concerten dan destijds gepland.

door Ton Maas

Songs of Thessaloniki, het meest recente album van Savina Yannatou, is in feite het sluitstuk van een cirkel die twintig jaar geleden werd ingezet met de plaat waaraan ze haar internationale doorbraak dankt: Primavera en Salonico (Lente in Thessaloniki). Het was niet eens haar eigen idee. Arrangeur en qanunspeler Kostas Vomvolos zocht een zangeres voor een project dat ten doel had de eeuwenoude sefardische liedtraditie van Thessaloniki nieuw leven in te blazen. Het ensemble dat hij speciaal voor de gelegenheid vormde, draagt twintig jaar na dato nog altijd de naam van dat project, al staan de heren inmiddels te boek als vaste begeleidingsgroep van Yannatou.



Talenknobbel of niet?
Voor Savina, die zich tot dan toe vooral had beziggehouden met jazz en avantgardistische muzikale uitstapjes, was het project een openbaring. Ze ontdekte niet alleen hoezeer haar stem geschapen leek voor de vertolking van deze oude liederen van liefde en weemoed, het bracht haar ook op het idee om andere tradities te gaan verkennen. Perfectionistisch als ze is, durfde ze een lied pas in haar repertoire op te nemen als ze de tekst zo kon uitspreken dat die voor native speakers overtuigend klonk. Dat betekende veelvuldig en hard studeren op de meest exotische talen. Tijdens een interview vertelde ze me ooit hoe ze voor een lied in het Aramees zelfs enkele maanden lang haar intrek had genomen in een Syrisch orthodox klooster, omdat ze had vernomen dat daar - tijdens het brevieren door de monniken op de binnenplaats - deze al eeuwenlang dode taal nog steeds te horen was. Ik vroeg haar of ze dan ook het verschil kon horen tussen 'vis' en 'vies', iets waar mijn uit Polen afkomstige echtgenote zelfs na vele jaren nog mee worstelt. 'Wat?!' riep ze uit. 'Kan je dat nog een keer herhalen?' Om vervolgens schaterlachend vast te stellen dat een lied in het Nederlands voor haar misschien toch een brug te ver zou zijn.



Terug naar Thessaloniki
Voor haar nieuwe album Songs of Thessaloniki zocht Yannatou de diversiteit niet in verre windstreken, maar juist in de pluriformiteit van de bevolking van die bijzondere stad door de eeuwen heen. De liederen op het album werden ooit gezongen door christenen, moslims en (sefardische) joden, in diverse talen waaronder Grieks, Turks, Armeens, Ladino en Servisch. De plaat is daarmee een unieke ode aan het rijke erfgoed van deze culturele smeltkroes aan de Egeïsche zee.

Dienstbaar vakmanschap
Uiteraard zal Savina Yannatou ook nu weer op sublieme wijze worden begeleid door het zeskoppige ensemble Primavera en Salonico, dat tegenwoordig bestaat uit Kostas Vomvolas (qanun), Yannis Alexandris (ûd, gitaar), Michals Siganidis (contrabas), Kyriakos Gouventas (viool), Kostas Theodorou (precussie) en Haris Lambrakis (ney, blokfluiten).

Mijn recensie van Songs of Thessaloniki voor MixedWorldMusic.com lees je hier.

Speellijst:
25 november - De Singer, Rijkevorstel (B)
26 november - Bimhuis, Amsterdam
27 november - Rasa, Utrecht
28 november - Paradox, Tilburg
29 november - Korzo, Den Haag