door Elda Dorren

Geïnspireerd, energiek, expressief, bezield: het zijn termen die worden gebruikt om deze flamencodanser te beschrijven. Zijn indrukwekkende beheersing maakt hem tot een veelgevraagd bailaor, door onder anderen Tomatito, El Güito en Enrique Morente. Alfonso Losa, die zich de laatste jaren flink in de kijker speelt met zijn door hemzelf gechoreografeerde solovoorstellingen, eert in Mirando Atrás 'de levende flamencohistorie: Güito, Manuela Carrasco, Manolete, en alle andere maestro's die me hun ervaringen hebben doorgegeven. Mensen die me, als ik het gevoel had dat ik de hele wereld aankon, weer met mijn voeten op de grond zetten en me gidsten door de moeilijke weg van de kunst.' Met deze voorstelling was de danser in 2009 te gast op de meest belangrijke flamencofestivals, zoals het Festival de Jerez, La Suma Flamenca en het Festival de Milan.

Als payo geboren
Alfonso Losa werd in 1980 geboren als payo (niet-zigeuner) in Madrid. Hoewel hij vanaf zijn negende jaar al flamencodansles kreeg van Rafael de Córdoba, doorliep hij ook de klassieke leerschool: hij meldde zich aan bij het koninklijk conservatorium van Madrid, maar specialiseerde zich uiteindelijk in flamenco. Van jongs af aan won hij belangrijke prijzen en maakte zo al jong furore in de danswereld. De grootste artiesten wilden al vroeg met hem samenwerken: Enrique Morente, Tomatito, Manolete, Niño Josele en vele anderen.
Eveneens in 2009 ging zijn meest recente show in première op het Festival van Torrelodones. De voorstelling heette Grito en hij werkte ervoor samen met danser José Maya. Ze waren onder meer samen te zien op Suma Flamenca 2010 en op de Biënnale van Sevilla. Over die voorstelling zei Maya: 'We willen de vrijheid tonen die de mens heeft. Wat ons interesseert is de innerlijke stilte, dat beginpunt. We hebben ons gebaseerd op de huidige leefwereld. Een wereld waarin we worden overspoeld door geweld, conflicten, oorlogen, onderdrukking; de schaduw van de machthebbers die het zonlicht de weg verspert: eigenlijk dat wat het grootste deel van de problemen in deze wereld genereert.'

De flamenco als kader
Maya vervolgt: 'De flamenco is heel rijk in die zin, want hij komt met een dramatische lading, een lange reis – de zijderoute – de cumulatie van al die ervaringen, van al die repressie (van de zigeuners; red.). We hebben dus de flamenco gebruikt als kader om de situatie in de wereld te beschrijven en de alegría te zoeken, de vreugde. Wij zijn gelukkig en we danken God en alle mooie dingen, zoals de kunst in het algemeen, dat het niet allemaal conflict en geweld is, maar dat we uit het diepste van onszelf de mooiste dingen kunnen halen. En daarmee vrij kunnen zijn.'

Concerten
wo 15 februari: Handelsbeurs, Gent
do 16 februari: Tropentheater, Amsterdam
vr 17 februari: Zuiderpershuis, Antwerpen
za 18 februari: De Doelen, Rotterdam