Het 37ste Afrikafestival in Hertme was wederom zeer enerverend. En het blijft gevarieerd, omdat er verschillende muziekstijlen uit vele Afrikaanse landen te horen zijn. Dit keer uit Senegal, Mali, Benin, Marokko, Mauritanië, Ghana, Rwanda, Congo en Kenia. Er waren puike optredens van de Assia Brass Band uit Benin, Noura Mint Seymali uit Mauritanië, Rim Akandoh & Amanere uit Ghana, de Iteca Drummers uit Rwanda, Vieux Farka Touré uit Mali, Kékélé uit Congo, Saad Tiouly uit Marokko, Balla Diabaté en Trio Da Kali uit Mali, Cheikh Lô uit Senegal, Nina Ogot uit Kenia. En de feestelijke afsluiting was het optreden van de Senegalese zanger Baaba Maal.

door Rik van Boeckel (tekst en beeld)

Het festival begint meteen met een daverend optreden door de Assia Brass Band. Er wordt onmiddelijk gedanst. De vier blazers spelen eveneens percussie. Dat wordt afgewisseld. De blazers voegen een afrojazz-element toe aan hun muziek. Er wordt sterk gezongen. De groep trekt vervolgens rond over het festivalterrein.

Samenspel kora en balafon
Het is bijzonder om daarna naar het Spookhoes te gaan om het eerste optreden mee te maken van koraspeler Balla Diabaté, die verschillende melodieën op de veelsnarige harpluit speelt en na een half uur wordt bijgestaan door Lassana Diabaté van Trio Da Kali op balafon. Hij geeft een swingende draai aan het samenspel. Nadat hij even solo heeft gespeeld, voegt ook zangeres Hawa Kasse Mady Diabaté van Trio Da Kali zich erbij en vormen ze zo een nieuw trio met kora, balafon en zang.

Aparte zang en harp met negen snaren
Het optreden van Noura Mint Seymali is deels gelijktijdig, wat ongewoon is voor Hertme, want tot voor kort was er slechts één podium. Zij zingt fraai en bespeelt de ardine, de traditionele, negensnarige harp uit Mauritanië. Seymali's zang is sterk ritmisch. Het publiek zingt soms met haar mee.

Energieke highlife van Amamere
Daarna volgt de geweldige highlifemuziek van de achtkoppige band Amamere, opgericht door Rim Akandoh. Dit is inspirerende en swingende highlife met duidelijke afro-funkinvloeden. Het energieniveau is steeds hoog. Er wordt gespeeld op conga’s en op een keyboard dat wordt gedragen. Fraai zijn de klanken uit tenorsax en trompet. Sommigen muzikanten gaan zelf dansen op het podium. 

Krachtige ritmes uit Rwanda
De Iteca Drummers uit Rwanda komen daarna het podium op terwijl ze hun houten trommels op het hoofd dragen en er met stokken op slaan. Vervolgens gaan ze erachter staan en spelen krachtige ritmes. Dat is hun manier om de drumtraditie uit Burundi te presenteren, een traditie die is verbonden met die uit Rwanda. Omdat er alleen Burundidrums zijn te horen, is het weer heel anders dan de vorige optredens.

Desert blues van Vieux Farka Touré
De variatie in optredens wordt vervolgens geïllustreerd door het optreden van zanger en gitarist Vieux Farka Touré, de zoon van wijlen Ali Farka Touré. Hij is een van de belangrijkste vertolkers van de Malinese desert blues. Zijn variant van de traditionele muziek uit Noord-Mali is niet alleen beïnvloed door blues, maar ook door jazz en rock. Zijn spel wordt ondersteund door kalebas drum en djembé. Touré geeft een geweldig optreden. Hij speelt erg sterk gitaar en ook zijn zang mag er wezen. Dit doet niet onder voor de Ghanese highlife. Het is alleen anders qua stijl. Er zijn verschillende djembésolo’s te horen. Als koraspeler Balla Diabaté mee komt doen, krijgt het publiek te horen dat ze een lied zullen spelen van hun vaders Ali Farka Touré en Toumani Diabaté. Het samenspel van gitaar en kora klinkt prachtig. Er volgt een solo op kora met kalebas-percussie voordat Vieux Farka Touré met zijn percussionisten en basgitarist de afsluiter voor zijn rekening neemt.

Huidige Congolese rumba
Daarna gaat het verder met de mix van Congolese en Cubaanse rumba door de tienkoppige band Kékékélé uit Congo. Hun muziek is zeer dansbaar en er wordt soms ook in het Spaans gezongen. Er worden conga’s gespeeld, accordeon, gitaren en drums. De drie zangers spelen sambaballen. Dit is samen met de Ghanese highlife en Vieux Farka Touré het derde hoogtepunt van de zaterdag. 

Marokkaanse gnawamuziek
De eerste festival dag eindigt met het optreden van de Marokkaanse gnawamuzikant Saad Tiouly. Hij zingt en bespeelt de driesnarige guembri, een basluit uit de traditie van de Marokkaanse Gnawa’s. Daarnaast zijn er veel krakebs te horen. Dat zijn traditionele kleppers van metaal. Het instrument wordt vooral gebruikt bij de traditionele gnawamuziek uit Marokko en andere delen van Noord-Afrika. Saad zingt sterk en de anderen verzorgen de backing vocals. En er wordt gedanst. Tot in de kleine uurtjes.

Virtuoos koraspel
De tweede festivaldag begint met het fraaie kora spelvan Balla Diabaté. Hij speelt net zo mooi als een dag eerder in het Spookhoes. Rustige en snelle stukken wisselen elkaar af. Tijdens het tokkelen met de vingers produceert hij de baslijn met zijn duimen en laat het publiek zien hoeveel er links en hoeveel er rechts zitten en wat de funtie van de kalebas is. Met zijn virtuoze koraspel levert hij een bijdrage aan het levend houden en vernieuwen van de Mandé-muziektraditie.

Traditionele muziek uit Mali
Daarna volgt het optreden van Trio Da Kali. Helaas regent het een beetje. Ze spelen een mix van traditionele muziek uit Mali met jazz en blues. Er klinken stukken van de cd Bagola, zoals het lied Dadunkan. Lassana Diabaté speelt net als zaterdag virtuoos en snel op de balafon. Hawa Diabaté zingt fraai en Madou Kouyaté begeleidt hen op de ngoniba. Tot ieders verrassing speelt Balla Diabaté tegen het einde nog even mee, waarbij balafon en kora elkaar plagerig uitdagen. De zang staat duidelijk op de voorgrond.

Bijzondere mix van muziekstijlen
Vervolgens gaat het verder met een optreden van Cheikh Lô en zijn negenkoppige band. Afwisselend zingt hij en bespeelt de timbales. Hij heeft een band met gitaar, keyboard, tenorsaxofoon, fluit, basgitaar, drums en percussie. De muziek is zeer dansbaar vanwege het ritme. Cheikh Lô en zijn band vallen op door hun bijzondere mix van muziekstijlen: van Afrikaanse traditie tot blues, funk, jazz en Cubaanse rumba. De muziek is daardoor erg swingend. Er wordt dan ook zeer terecht om een toegift gevraagd.

Mooie songs uit Kenia
De muziek van singer-songwriter, gitarist en performer Nina Ogot is heel anders. Zij laat met haar vier musici een mix van traditionele Keniaanse muziek en moderne afro-fusion horen. Nina zingt fraai en danst, ook als ze niet zingt. Ze brengt een prachtig eerbetoon aan Miriam Makeba. Het klinkt heel mooi door het twinkelende gitaarspel. Percussionist Chalo speelt zowel djembé als conga’s. Hij laat het publiek klappen op het ritme dat hij speelt. Het blijven sowieso mooie songs uit Kenia met fraai gitaarspel en fijne ritmiek. Dit is eveneens dansbare muziek.

Feestelijke afsluiting door Baaba Maal
Het festival sluit sterk af met het optreden van de Senegalese zanger Baaba Maal. Tijdens de aankondiging wordt zijn geboorteplaats Podor in noord Senegal genoemd. Het optreden begint met alleen de talking drum. En vervolgens komen de andere musici het podium op. Baaba Maal zingt tijdens het optreden fantastisch en soms ook heel hoog. Hij zingt onder andere nummers van de albums Firin’ in Fouta, zoals Gorel; en van Nomad Soul, zoals Cherie. Het is een zeer enerverend optreden. Cheikh Lô schuift nog even aanj. Hij zingt mee met Baaba Maal maar ook alleen. Ze dansen samen. Er wordt vervolgens net als bij vorige optredens op het podium ook door mensen uit het publiek gedanst. Dit optreden wordt bovendien gekenmerkt door krachtige en snelle percussie, zoals in Senegal gebruikelijk is. Baaba Maal bedankt het publiek voor hun liefde voor Afrikaanse muziek. En zorgt met zijn band voor een feestelijke afsluiting van het Afrikafestival in Hertme.

Klik hier voor meer informatie over het Afrikafestival in Hertme.