Waking up thuis bij Akos Laki Charlie Crooijmans - maandag 14 juli, 2014

Misschien is het een beetje vreemd om zomaar bij een (on)bekende naam te gaan logeren, maar het is de beste manier om iemand echt te leren kennen. Hotel Rotterdam ‘Wake Up in It’ die dit soort logeerpartijtjes organiseert, heeft zich weten te verbinden aan verschillende festivals. Voor het North Sea Jazz Festival en North Sea Round Town hebben Judith van den Berg en Wibbine Kien gastvrije jazzmusici uitgezocht die hun logé op sleeptouw nemen. Ondergetekende werd gekoppeld aan saxofonist Akos Laki van de groep Carlama Orkestar (spreek uit: tsjarlama). Het was een prachtige ervaring om in het gezin van Laki te worden opgenomen. Iemand interviewen in een half uurtje, wat gangbaar is, steekt mager af bij zoiets als dit. Hieronder een verslag.


Hongaarse goulash

Voorbij de architectonische hoogstandjes zit ik in tram 25 naar een voor mij onbekend stukje Rotterdam. Meer dan 10 jaar terug was Zuidwijk een getto, maar nu is het een keurige en rustige woonwijk met een gemêleerde bevolking. Ik bel aan bij Akos Laki en zijn vrouw Timi. Ik voel me meteen welkom.

AkosLaki1Deze outfit is het geworden

Over een half uurtje moet Akos met z’n sax op pad om op het Stadspodium in het centrum op te treden met het Carlama Orkestar. Intussen gaat Timi boodschappen doen, dat moet gedaan worden voordat Akos vertrekt (dochtertje Lili is namelijk op een buurtfeest). Hij moet nog gaan douchen en beslissen wat te dragen en ik krijg alvast een overheerlijke, Hongaarse goulash (de échte, als een soep) voorgezet.


Montegrijnse maffia

Zijn outfit moet een gipsy uitstraling hebben en Akos kiest, vanwege het onbetrouwbare weer, voor zijn lichte pak met een uitbundige zwart/witte blouse. Heeft Akos gipsybloed? Ten minste een paar procent van zijn moederskant. De in Servië (voormalig Joegoslavië) geboren Hongaar is geboeid door de gipsycultuur, maar ook door latin en vooral door jazz. Akos die eigenlijk zwemmer had willen worden – hij zag er vanaf omdat hij nooit de eerste werd - heeft voor de klarinet gekozen en is klassieke muziek gaan studeren. Daarna jazz, waar hij altijd al een liefhebber van was, en koos hij voor de saxofoon.

Hij vertelt me hilarische anekdotes over zijn studententijd, zoals bijvoorbeeld hoe hij maffioos-achtige protectie kreeg van de Montenegrijnen omdat hij wat volksliedjes voor ze op zijn sax blies. Hij heeft daarna in alle rust op z’n sax kunnen oefenen. Als iemand klaagde, wees hij naar de Montegrijnen en niemand durfde hem iets in de weg te leggen. Niet alleen vertelt Akos thuis en in de auto onderweg naar de gig honderduit, maar hij is ook heel benieuwd naar mijn achtergrond. Dat ik ooit 3 maanden in de jungle heb gezeten lang geleden, fascineert hem mateloos.

AkosLaki2


North Sea Round Town

Ontspannen rijdt Akos naar het stadspodium waar Bongomatic net het slotakkoord speelt. Binnen een half uur moet er gewisseld en gesoundcheckt worden. Het publiek blijft helaas niet wachten; als de band begint staat er nog maar een plukje mensen. Maar de aanstekelijke ritmes en het razendsnelle spel van de 4 saxofoons (2 alt, 1 tenor en 1 bas) trekken meer en meer mensen aan. Ze spelen nummers van hun nieuwe album Mecka Bela (witte Mercedes waar alle zigeuners gek op zijn) met veel humor en enthousiasme. De complexe ritmes (koffie-koffie-schoteltje-koffie-koffie) laten de kleine menigte vrolijk meedeinen. Na afloop staat Akos te kletsen met zijn ouders, die ook in Zuidwijk wonen. Akos’ moeder heeft ervoor gezorgd dat de logeerkamer in orde is.

 AkosLaki4

AkosLaki5

AkosLaki6Akos met zijn ouders


Jazz en Roemeense wortels

Voor de saxofonist Sandor “Soso” Lakatos was het de laatste keer; hij keert terug naar Hongarije. Hij komt met ons mee, omdat hij ook naar de jamsessies wil gaan vanavond. Gedrieën gaan we naar huis en hebben we een ontzettende lol als we Chinees halen. Tijdens het verorberen van ku lu yuk, tjap tchoy en babi pangang luisteren we naar stevige straight ahead jazz met een enorme drive. Als we daarna naar knettergoeie Roemeense cimbalon luisteren, komt Akos met een theorie waar ik nog niet eerder van gehoord had. “Luister naar die bas, dat is een ‘walking bass’, en de cimbalon is een drums. Jazz is gewoon een mix van Roemeense met Afrikaanse muziek.”

 AkosLaki7Soso gaat mee

voordedeurAkos vindt het leuk om gefotografeerd te worden

chineesbuffetChinees buffet

Als Timi en Lili van een theatervoorstelling thuiskomen is het ongeveer tijd om naar voetbal te kijken, Holland – Brasil! Het 8-jarige dochtertje is trouwens erg leuk, druk en ook nog eens getalenteerd. Boven geeft Soso wat aanwijzingen voor op het drumstel en met mij oefent ze Portugese telwoorden. Het loopt goed af voor Nederland op de WK en rond middernacht gaan we eropuit.


Birdsessies

In het centrum checken we eerst het hotel waar de artiesten van het North Sea Jazz overnachten. De jamsessies vinden tegenwoordig plaats in Bird. Ondanks dat we niets geregeld hebben, komen we dankzij de zelfverzekerde Akos zonder problemen binnen. Het zaaltje waar de leden van Snarky Puppy al staan te spelen is propvol. Toch slagen we er in om door de meute een weg naar voren te banen. Backstage staan tientallen instrumenten en bespelers klaar om te jammen. Het wordt steeds drukker en warmer. Akos en Soso hebben natuurlijk ook hun sax bij zich. Het is een kwestie van in het juiste moment op het podium stappen. Het geluid klonk af en toe zo solide dat het een beetje intimiderend kan werken. Akos heeft daar totaal geen last van en gaf een aantal geweldige solo’s met een indrukwekkende balkankleur. Soso, daarentegen, heeft koudwatervrees. Hij is zo bevangen van de triphop jazz dat hij zich amper kan verroeren.

 AkosLakiinbirdAkos stapt het podium op


Iemand waarschuwt Akos dat Quincy Jones en Stevie Wonder misschien gaan spelen in het hotel waar we net waren. Voor de zekerheid rijden we er naar toe. Geen Jones of Wonder te bekennen, wel een slappe Caribische sound met blazers en percussie. Soso wil per se terug. Het is inmiddels kwart voor 5. We zetten hem af bij Bird en hopen voor hem dat hij nu wel gaat spelen.


Het ultieme zondaggevoel

Het wordt al licht en de vogels fluiten als we thuis aankomen. Akos gaat beneden op de bank slapen. Volgens Timi doet hij dat altijd als hij laat thuiskomt en voor de tv in slaap valt.

liliLili maakt allerlei soorten armbandjes


Erg lang uitslapen lukt niet. Ik hoor Timi en Lili naar beneden komen en Akos naar boven gaan en sta ik ook maar op. Timi bereidt een overheerlijk ontbijt voor ons drie. Als Akos naar beneden komt, besluiten wij te gaan wandelen, zodat hij de lunch kan maken: een ovenschotel met filodeeg, kaas, eieren en spa-rood! Ontzettend lekker. Helemaal voldaan en zo rond als een tonnetje brengt Akos me naar het centraal station.

Akoslaki9Akos net wakker: "Paparazzi!"

AkosLaki10Akos trots op zijn creatie, Timi kijkt goedkeurend toe


Wat een ontzettend leuk initiatief is Wake up in it! Tuurlijk heb ik het getroffen met de familie Laki. Ondanks een vreemde in huis zijn ze zichzelf gebleven. Geen maskers, geen mooipraterij. De leuke maar ook de moeilijke kanten van een muzikantenfamilie zijn onverbloemd naar buiten gekomen. Een onvergetelijke ervaring!

 AkosLaki11Echt lucky in huize Laki


meer blogs
Ton Maas - 30 juni, 2018
Ton Maas - 27 juni, 2018
Jair Tchong - 24 juni, 2018
Ton Maas - 13 mei, 2018
Bram Posthumus - 6 mei, 2018
Ton Maas - 1 april, 2018
Ton Maas - 4 maart, 2018
Ton Maas - 18 februari, 2018